جامعه­ای که برابری و مساوات بین زن و مرد در آن وجود ندارد و حق طلاق، حضانت کودکان، حق کار، خروج از کشورو ... در اختیار مرد است، با تصویب لایحه­ای که به مرد حق می­دهد بدون اجازه­ی همسر خود، همسر یا همسران متعددی اختیار کند، به کدام سو خواهد رفت؟

این لایحه کیان خانواده را خدشه­دار می­سازد و شالوده­ی خانواده را به هم می­ریزد. باید اضافه کرد این لایحه درجهت حمایت از خانواده نیست و بهتر است بگوییم که در راستای تخریب آن و متلاشی­کننده بنیان خانواده است.

این لایحه ناامنی عاطفی شدیدی در خانواده به­وجود می­آورد و باعث از هم گسیختگی اساس خانواده­ها و گمراهی و آسیب­دیدگی زنان و بی­توجهی به تربیت فرزندان در جامعه می­شود.

تصویب چنین لایحه­ای در شأن جامعه­ای که 62 درصد دانشجویان آن را دختران تشکیل می­دهند، نیست. جامعه­ای که زنان آن در مقام دکتر، مهندس، کارمند و کارآمد در خانواده هستند، جامعه­ای که در آن زن و مرد وجه مکمل هم تلقی می­شوند، چگونه می­تواند سایه شوم چنین قانونی را قبول و تحمل کند؟ آیا در آغاز هزاره سوم می­توان جامعه مدرن امروزی را نادیده گرفت و قوانین اجتماعی هزاره­ی اول و شرایط آن را اجرا نمود؟ آیا باید بار دیگر باب حرمسراها را گشود؟ تصویب این لایحه برای زنان امروز و کل جامعه، نوعی برگشت به عقب است و آسیب­های روانشناختی و جامعه­شناسی جبران­ناپذیری بر جای خواهد گذاشت.

زمانی که می­گوییم خانواده مهمترین نهاد اجتماعی است، آیا نباید برای تربیت صحیح­تر کودکان، رفاه بیشتر، پیشبرد بهتر و استحکام خانواده، امکانات وسیع­تری را فراهم کرد؟

طرح این لایحه و ترویج چند همسری شدید­ترین ضربه­ها را به پیکر خانواده­ها می­زند. آمار طلاق افزایش می­یابد. کودکان سرگردان و بلاتکلیف، بین کشمکش­های پدر و مادر رها می­شوند و سرمایه­های آینده کشور بیمارگونه رشد خواهند کرد. علاوه بر این بدبینی، خشونت و بی­مسئولیتی در کودکان ریشه می­دواند و سازندگان فردای کشور نخواهند توانست پاسخگو و نگهدارنده­ی آینده میهن خود باشند.

هم اکنون ریشه­ی بیشتر طلاق­ها، بحران­های اقتصادی و اجتماعی است. با تصویب این لایحه، فشارهای اقتصادی افزایش خواهند یافت، دست مردان برای طلاق بازتر خواهد شد و کودکان بیشتری آسیب خواهند دید.

لایحه پیشنهادی درجامعه مدرن امروز جایگاهی ندارد و جز تخریب ثمری نخواهد داشت. تصویب لایحه موجب افزایش طلاق می­گردد، بروز طلاق به گسستن ریشه­های محبت و انحلال کانون گرم خانواده می­انجامد،از دست رفتن این کانون گرم مشکلات بی­شمار اجتماعی، روانی و اقتصادی برای زوجین و فرزندان به بار خواهد آورد که منشاء اختلالات روانی و رفتاری افراد خواهد بود.

بیشترین تأثیر منفی طلاق بر روی کودکان خواهد بود. کودکان در پی جدایی پدر و مادر از یکدیگر و فروپاشی خانواده، در حاشیه­ی این بی­سر و سامانی قرار می­گیرند و پرخاشگر خواهند شد. فرار از خانه و مدرسه، خشونت درون و بیرون از محیط مدرسه و اعتیاد به مواد مخدر، انحرافات جنسی و روسپی­گری، طلاق و خودکشی از پیامدهایی است که کودکان با آن روبه­رو خواهند شد. همچنین اختلالات شخصیتی،مشکلات کلامی (تأخیر در حرف زدن)، کاهش اعتماد به نفس، افسردگی، اضطراب، شب­­ادراری، انزواطلبی و شکل­گیری شخصیت بیمارگونه از دیگر پیامدهای روانی - عاطفی در این کودکان است.

طلاق اثرات زیان­باری دیگری نیز بر کودکان می­گذارد که اغلب در بررسی­های علوم اجتماعی نادیده گرفته می­شود، کودکان طلاق از پدر و مادرشان متنفر می­شوند! 51 درصد کودکان طلاق گناهان پدر خود را نابخشودنی می­دانند و 38 درصد آنان اشتباهات مادرشان را هرگز نمی­بخشند؛ در حالی­که کودکان عادی کمتر دچار نفرت از والدین خود می­شوند.

کودکان طلاق، 6 برابر کودکان عادی احساس تنهایی، بی­کسی و بی­پشتوانه بودن می­کنند. و همچنین 13 درصد از آنان کودکی خود را دوران بازی و شادی می­دانند و این در حالی­ است که 70 درصد از بچه­های عادی، کودکی خود را زیبا، سرشار از بازی و شادی می­دانند.

علاوه براین آسیب­ها نیز، وقتی از یک پدر و چند مادر، فرزندان متعددی به­وجود ­آیند در دنیای ذهنی و عاطفی این فرزندان، کینه و نفرت جایگزین تعهد و اخلاق خواهد شد.

زهرا( اعظم )شاهرخی

پی نوشت:

روزنامه سرمایه، ص11 – 20/5/87

روزنامه اعتماد ص18 – 21/5/87  - لایحه­ی خانواده – اینترنت